Տեսարժան վայրեր
Countres / Iceland / Տեսարժան վայրեր

Որոշ երկրներ թաքցնում են իրենց երկրաբանությունը։ Իսլանդիան այն ի ցույց է դնում՝ կարծես մարտահրավեր նետելով հայացքդ թեքել։ Այստեղ յուրաքանչյուր տեսարժան վայր ինչ որ բանի ապացույց է. հալվող սառցադաշտեր, լայնացող ճեղքվածքներ, սեւ ափեզեքը ողողող հսկա ալիքներ: Սա կարծես ճամփորդություն է ամբողջությամբ այլ մոլորակով, որը դեռ ձեւավորման շրջափուլում է։

Գյուդլֆոս
Գյուդլֆոսը, որը իսլանդերենից թարգմանաբար նշանակում է «Ոսկե ջրվեժն», Իսլանդիայի ամենագեղեցիկ վայրերից մեկն է եւ զբոսաշրջիկների կողմից ամենաշատ այցելվողը։ Այն գտնվում է կղզու հարավում՝ Հվիտա գետի վրա՝ Հաուկադալուր հովտում:
«Ոսկե ջրվեժ»-ը թափվում է երկու փուլով՝ նախ՝ մեղմ իջնելով, ապա՝ սրընթաց գահավիժում է դեպի կիրճ, որը, կարծես, ամբողջությամբ կուլ է տալիս ջուրը։ Ջրվեժի խորությունը մոտավորապես 70 մետր է։ Մոտեցեք բավականաչափ, եւ սառնորակ ջրի ցողը կհասնի ձեզ։

Գեյսիր Եւ Ստրոկկուր
Գեյզիրը, որն առավել հայտնի ինչպես Մեծ Գեյզեր, իր անունը փոխանցել է աշխարհի մյուս բոլոր գեյզերներին, այժմ կարծես հանգիստ է։ Գտնվում է «ոսկե օղակ» երթուղու վրա՝ Հեյկադալուր հովտում, Լուգերֆալ բլրի լանջին, Ստրոկկուր գեյզերից 40 մետր հարավ։ Գեյզիրից հարեւանությամբ է գնտվում նաև Հեկլա հրաբուխը։ 

Մեծ Գեյզերը կարող է եռացող ջրի շիթ նետել մինչև 70 մետր բարձրության վրա. սովորաբար, ժայթքումները տեղի են ունենում ոչ թե պարբերաբար, այլ մի քանի տարին մեկ։ Այդ ժամանակահատվածում Գեյզիրը կանաչ լճի տեսք է ստանում։

Այնինչ, Մեծ Գեյզերի հարեւանը՝ Ստրոկկուրը այդպիսի զսպվածություն չունի։ Մի քանի րոպեն մեկ երկիրը արտանետում է եռացող ջրի մի սյուն, մի քանի հարկաբարձություն, որի միակ նախազգուշացումը ջրի մակերեսին հայտնված տարօրինակ կապույտ գոյացությունն է։ Ստրոկկուրը եւ նրա հարակից տարածքները պարբերաբար իրենց վրա են սեւեռում մեծ զբոսաշրջիկների ուշադրությունը, քանի որ այն եզակի բնական գեյզերներից մեկն է, որը հաճախակի է ժայթքում: Այցելուները հավաքվում են այստեղ, բարձրացնում հեռախոսները, իսկ երկիրը բեմականացնում է իր սեփական «մնջախաղը»։

Թինգվեդլիր Ազգային Արգելոց
Այստեղ Եվրասիական եւ Հյուսիսամերիկյան սալերը ամեն տարի միմյանցից հեռանում են մի քանի սանտիմետրով. այնքան դանդաղ, որ աննկատ է մնում աչքի համար, եւ բավականաչափ արագ, որպեսզի հազարամյակների ընթացքում ստեղծի ճեղքվածքային հովիտ։ Այս վայրը  շրջապատված է ակտիվ հրաբխային գոտով։ Նրանում առանձնանում է Հեյնգիդլ հրաբուխը, որը գտնվում է Թինգվադլավաթն լճի ափին, որը ամենամեծ բնական լիճն է Իսլանդիայում։ Թինգվեդլիր այգին հատում է Էհսարաու գետը՝ ձևավորելով Էհսարաուրֆոս ջրվեժն իր տարածքում։ Մոլորակի այս կետում տեղի ունեցող տեկտոնային տեղաշարժերի արդյունքում երկրաշարժերը հաճախ են լինում։ Հենց այստեղ է հազար տարուց ավելի առաջ առաջին անգամ հավաքվել Իսլանդիայի խորհրդարանը. 930 թվականից սկսած այստեղ է գումարվել իսլանդական ժողովրդական խորհուրդը՝ Ալտինգը, որն իրականացնում էր ինչպես օրենսդիր, այնպես էլ դատական գործառույթներ։ Ալտինգը Եվրոպայի հնագույն խորհրդարան է համարվում, որը կանոնավոր գործել է 930 թվականից մինչև 1798 թվականը, ապա լուծարվել է դանիացիների կողմից։

1000 թվականից այս վայրում իսլանդացիների կողմից որոշում է ընդունվել քրիստոնեություն ընդունել։ Հենց այստեղ, Թինգվեդլիրում, 1944 թվականին հունիսի 17-ին, հռչակվեց Իսլանդիայի անկախությունը։ Սա բացառիկ վայր է, որտեղ Երկրի տեկտոնական եւ մարդկային դրամանները այսչափ միհյուսված են։

Յոկուլսաուրլոուն Եւ Ադամանդե Ափ
Սառցալեռները պոկվում են Վատնայոկուդլ սառցադաշտից, դանդաղորեն շարժվում սառցադաշտային ծովածոցով և, ի վերջո, հանգրվանում ճանապարհից այն կողմ գտնվող սև ավազոտ ափին, որտեղ սփռվում են փշուր ապակու պես, փափուկ լույսի ներքո։ Տեղացիները այն հենց իրավացիորեն Ադամանդե ափ են անվանում։ Սառցի յուրաքանչյուր կտոր հալվում է յուրովի, եւ ամեն հերթական այցելություն նման չէ նախորդին։

Ռեյնիսֆյարա
Վիկի մոտակայքում գտնվող սև ավազոտ ափը շրջապատված է բազալտե սյուներով, որոնք բարձրանում են կոկիկ վեցանկյուն շարքերով, կարծես կառուցված լինեն, ոչ թե ինքնաբերաբար ձեւավորված։ Այս լողափը դասվում է Իսլանդիայի հայտնի զբոսաշրջային վայրերի ցուցակում։ Այնուամենայնիվ, այն նաև տուն է անկանխատեսելի, մահաբեր ալիքների, որոնք կարող են անակնկալ կերպով հեղեղել ափը։ Հարգիր ծովը, եւ Ռեյնիսֆյարան կկիսվի քեզ հետ հյուսիսային ատլանտիկայի այս խորհրդավոր վայրի գաղտնիքներով։

Կապույտ Ծովածոց
Կապույտ ծովածոցը Սվարցենգիսվիրկյուն երկրաջերմային էլեկտրակայանի կեղտաջրերի պահեստավորման լճակ է, որը 1990-ականներին հանրության համար բացվելուց հետո դարձավ հայտնի զբոսաշրջային տեսարժան վայր: Կաթնագույն կապույտ ջուրը, հարուստ սիլիցիումով, ընկած է սև լավայի դաշտի կողքին, գոլորշիանում տարվա ցանկացած եղանակին։  Այն գտնվում է Ռեյկյավիկից 40 կմ, իսկ Կեֆլավիկից՝ 23 կմ հեռավորության վրա:

Ջուրը պարունակում է հանքային աղեր եւ կապտականաչ ջրիմուռների տուն է: Ջրում առկա սիլիցիումի մոլեկուլները բեկում են լույսը՝ ջրին տալով կապտավուն երանգ, որը, իրոք, տպավորիչ է:

Սկոուգաֆոս Եւ Սելյալանդսֆոսս
Երկու ջրվեժ, երկու տարբեր բնավորություն։ Ջրվեժի կողմից անընդհատ ստեղծվող ցողի կաթիլների մեծ քանակության պատճառով սովորաբար արեւային օրերին տեսանելի է մեկ կամ կրկնակի ծիածան։ Այցելուները կարող են թրջվել, եթե նրանք ջրվեժին շատ մոտ են։ Ըստ լեգենդի՝ այս տարածքներում բնակություն հաստատած առաջին Վիկինգը՝ Ռասի Ռոլֆսոնը, որը գանձը թաղեց ջրվեժի հետևում գտնվող քարանձավում: Լեգենդն ասում է, որ տեղացիները տարիներ անց գտել են սնդուկը, բայց միայն կարողացել են բռնել սնդուկի կողային պատի օղակը, նախքան այն նորից անհետանալը: 

 Սելյալանդսֆոսսը իր այցելուներին ապահովում յուրատեսակ փորձառությամբ. այցելուները կարող են քայլել մոտ 60 մետր բարձրությամբ բնության այս յուրօրինակ հորինվածքի հետևում գտնվող քարայրով եւ դիտել ջրվեժը բոլոր կողմերից, որտեղ աշխարհը կարճ ժամանակով վերածվում է աղմուկի, մառախուղի եւ ընկնող լույսի։

Կիրկյուֆելը
Սնայֆեդլսնես թերակղզում կանգնած է մի ժայռաբեկոր, որն այնքան խորհրդավոր է թվում, որ դարձել է երկրի այցեքարտերից մեկը։ Ավելացրու դրա ստորոտում գտնվող փոքրիկ ջրվեժը, եւ ստանում ես կոմպոզիցիա, որին ոչինչ ավելացնելու կարիք չկա։ Ձմռանը` Բեւեռափայլի ներքո, այն դառնում է գրեթե առասպել։

Վատնաիյոկյուդլի Սառցե Քարանձավները
Եվրոպայի ամենամեծ սառցադաշտի տակ ամեն ձմեռ ձեւավորվում են քարանձավներ՝ կապույտի այնպիսի երանգներով, որ թվում են գրեթե հորինված, դարերի ընթացքում սեղմված սառույցի՝ բոլոր գույները զտելու արդյունք, բացի մեկից։ Այս քարանձավները ամեն տարի ձեւափոխվում են, այնպես որ քարանձավը, որի մեջ մտնում ես, երբեք նույնը չէ երկրորդ մուտքի ժամանակ։

Բեւեռափայլ
Սա ոչ թե հաստատուն վայր է, այլ պայման. պարզ երկինք, մութ ժամեր և համբերություն։ Սեպտեմբերից մինչև մարտ Բեւեռափայլը կարող է հայտնվել ցանկացած տեղ, Ռեյկյավիկից դուրս գտնվող հանգիստ դաշտը վերածելով դահլիճի լավագույն տեղի։ Ոչ մի երևույթ չի կրկնում մյուսին, եւ ոչ մի լուսանկար ամբողջությամբ չի փոխանցում, թե ինչ է զգում մարդը՝ կանգնելով դրա տակ։

Մագելլանյան Դիտարկումներ
Իսլանդիայի տեսարժան վայրերը անբաժանելի են նրա պատմությունից. դրանք հենց այդ պատմությունն են, գրված ուղիղ քարի, ջրի եւ սառույցի մեջ։ Տեսնել դրանք նշանակում է դիտել մի երկիր, որը դեռ վիճում է ինքն իր հետ, թե ինչ ձեւ պետք է ընդունի այն: