Հռոմի սրտում՝ աշխույժ հրապարակների եւ նեղ պատմական փողոցների մեջտեղում, կանգնած է հին աշխարհի ամենաուշագրավ կառույցներից մեկը՝ Պանթեոնը: Մոտ երկու հազարամյակ այս արտասովոր հուշարձանը ոգեշնչել է ճարտարապետներին, նկարիչներին եւ ճամփորդներին:

Պանթեոնը կառուցվել է Մարկուս Ագրիպպայի պատվերով՝ Օգոստոս կայսեր օրոք, իսկ ավելի ուշ՝ մոտ մ.թ. 118–125 թվականներին, վերակառուցվել է Հադրիանոս կայսեր կողմից: Այն նվիրված է եղել Հին Հռոմի բոլոր աստվածներին. հենց դա է հուշում նրա անվանումը, որը հունարենից թարգմանաբար նշանակում է «բոլոր աստվածների տաճար»:

Այն, ինչ Պանթեոնն իսկապես բացառիկ է դարձնում, նրա հսկայական գմբեթն է, որը մինչ օրս համարվում է աշխարհի ամենամեծ չամրացված բետոնե գմբեթը: Դրա կենտրոնում գտնվում է հայտնի օկուլուսը (oculus)՝ շրջանաձեւ բացվածքը, որը թույլ է տալիս արեւի լույսին ներթափանցել ընդարձակ ներքին տարածություն: Օրվա ընթացքում լույսը դանդաղ շարժվում է մարմարյա հատակի եւ պատերի վրայով՝ ստեղծելով մի մթնոլորտ, որը միաժամանակ և՛ դրամատիկ է, և՛ խաղաղ:

Ներսում այցելուները կարող են հիանալ ներդաշնակ համաչափություններով, Հռոմեական կայսրության տարբեր ծայրերից բերված գունավոր մարմարյա զարդարանքներով և նշանավոր գործիչների դամբարաններով, այդ թվում՝ Վերածննդի մեծ վարպետ Ռաֆայելի եւ իտալացի մի քանի թագավորների շիրիմներով:

7-րդ դարում Պանթեոնը վերածվել է քրիստոնեական եկեղեցու, ինչն էլ օգնել է դարերի ընթացքում պահպանել կառույցը, մինչդեռ Հռոմի շատ այլ հին շինություններ անհետացել են:

Այսօր Պանթեոնը մնում է Հին Հռոմի լավագույնս պահպանված հուշարձաններից եւ քաղաքի ամենաշատ այցելվող տեսարժան վայրերից մեկը: Կանգնելով նրա հսկայական գմբեթի տակ՝ հեշտ է հասկանալ հռոմեական ինժեներական մտքի թռիչքը եւ Հավերժական քաղաքի մշտնջենական ոգին:

Մագելլայնի աչքերով Պանթեոնը յուրատեսակ հոգեւոր եւ մշակությաին հնագույն հուշարձան է, որտեղ ժամանակը, լույսը եւ ճարտարապետությունը միախառնվում են կատարյալ ներդաշնակության մեջ: Տաճարում, երբ արեւի լույսը թափանցում է օկուլուսի միջով եւ տարածվում հազարամյա սալիկների վրա, Պանթեոնը մեզ հիշեցնում է, որ ոչ միայն մեծ գաղափարները, այլ նաև մեծ ճամփորդությունները, իսկապես ժամանակից վեր են: