Ճապոնիայի ամենանշանավոր տեսարժան վայրերը սահմանվում են ոչ միայն իրենց մաշտաբայնությամբ, այլև նրանով, թե ինչպես են դրանք համատեղված շրջակա միջավայրի եւ ավանդական խորհրդանիշների հետ։
Ամբողջ երկրում սրբավայրերը, բնապատկերները ու քաղաքային տարածքները ստեղծում են մի ամբողջություն, որը, տեսնելիս, միաժամանակ և´ ազդեցիկ է, և´ խորապես իմաստային։
Ֆուշիմի Ինարի Տայշա (Կիոտո)
Ֆուշիմի Ինարի Տայշաnն Ճապոնիայի ամենահայտնի հոգեւոր վայրերից մեկն է։ Կարմիր տորիի շուրջ 10 հազարի հասնող դարպասները հազարներով ձգվում են ոլորապտույտ ճանապարհով՝ տանելով դեպի անտառապատ բլուրներ, որոնք սփռված են սրբավայրի հետեւում։ Դրանցից յուրաքանչյուրը նվիրաբերվել է ճապոնական որևէ ընկերության կողմից, իսկ դրանցից մոտ 800-ը դասավորված են իրար հաջորդող դասավորությամբ՝ ձեւավորելով «Սենբոն Տորիին», ինչը թունելի տպավորություն է ստեղծում:
Սրբավայրը պաշտոնապես հիմնադրվել է մ.թ. 711 թվականին ազդեցիկ Հատա տոհմի կողմից, որը Կորեական թերակղզուց եկած ազդեցիկ ներգաղթյալների գերդաստան էր: Ինարին ի սկզբանե եղել է եւ շարունակում է մնալ որպես բրնձի ու գյուղատնտեսության աստվածություն, սակայն առեւտրականները նույնպես երկրպագում են Ինարիին՝ որպես բիզնեսի եւ բարգավաճման հովանավորի:
Քայլելով այս անցուղիներով՝ արտաքին աշխարհը աստիճանաբար մարում է՝ իր տեղը զիջելով կրկնվող ֆորմաներին եւ փոփոխվող լույսի ռիթմին։ Այստեղ փորձառությունը շարունակական շարժում է տարածության մեջ, որը միաժամանակ և´ մեդիտատիվ է, և´ խորհրդանշական։ Ասում են, որ այս դարպասները մատնանշում են կամիի սուրբ տիրույթի մուտքը եւ պաշտպանում այն չար ուժերից:
Ֆուձի լեռ (Կենտրոնական Հոնսյու)
Ֆուձի լեռը Ճապոնիայի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկն է։ Այն Ճապոնիայի «Երեք սուրբ լեռներից» մեկն է՝ Տատե եւ Հակու լեռների հետ միասին:
Ֆուձին դասվում է Ճապոնիայի պատմական հուշարձանների շարքում: Լեռը, ինչպես նաև շրջագայքում գտնվող շուրջ 25 օբյեկտներ, որոնց թվում է նաև Ֆուջիսան Հոնգու Սենգեն Տայշա սինտոիստական տաճարը, ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում որպես մշակութային արժեք: Նրա կատարյալ թվացող համաչափությունն ու մեկուսի դիրքը ստեղծում են տեսողական հստակություն, որը դարեր շարունակ ոգեշնչել է արվեստագետներին, ճանապարհորդներին եւ մեծ ազդեցություն է թողել երկրի հոգեւոր ավանդույթների վրա։
Հեռվից կամ ջրի մակերեւույթում արտացոլված՝ Ֆուձին չի գերակշռում բնապատկերում, այլ ավելի է լրացնում այն՝ հաղորդելով հավասարակշռության զգացողություն։ Այն գտնվում է Տոկիոյից մոտ 100 կմ դեպի հարավ-արեւմուտք եւ պարզ օրերին տեսանելի է քաղաքից: Լեռն ունի բացառիկ համաչափ կոնաձեւ տեսք, որը տարվա մեջ մոտ հինգ ամիս ծածկված է ձյունով: Այն ճապոնական մշակույթի խորհրդանիշն է եւ հաճախ է արտահայտվում արվեստում, ինչպես նաև հանդիսանում է զբոսաշրջիկների եւ լեռնագնացների սիրված վայրը:
Արաշիյամա Բամբուկի Պուրակ (Կիոտո)
Առաշիյամայի բամբուկե անտառը բնական անտառ է Կիոտոյի մոտակայքում գտնվող Առաշիյամա շրջանում: Անտառը ոչ հեռու է Տենրյու-ջի տաճարից (որը Զեն բուդդայականության Ռինձայ դպրոցի կենտրոնն է) եւ Նոնոմիյա սրբավայրից ոչ հեռու: Այն հիմնականում բաղկացած է մոսո տեսակի բամբուկից եւ ունի մի քանի արահետներ զբոսաշրջիկների համար:
Արաշիյամա Բամբուկի Պուրակով քայլելը նման է մի անիրական թվացող «աշխարհ» մտնելուն, որը ձեւավորվել է լույսի եւ ուղղահայաց շարժման արդյունքում։ Բարձր բամբուկի ցողունները վեր են խոյանում վերեւում՝ արեւի լույսը փոխակերպելով մեղմ կանաչ երանգների, մինչդեռ քամու ձայնը տերեւների մեջ ստեղծում է հանգիստ եւ ներթափանցող շրշյուն։ Սա այն վայրերից չէ, որտեղ պարզապես չես դիտում միայն տեսարանը․ այստեղ դու դառնում ես դրա մի մասը։ Հետաքրքիր է, որ Ճապոնիայի շրջակա միջավայրի նախարարությունն այս վայրը ներառել է Ճապոնիայի պահպանվող ձայնային լանդշաֆտների ցանկում (բամբուկների խշշոցի շնորհիվ). այստեղ բամբուկների շարժումից ու քամուց առաջացող ձայներն այնքան բնորոշ են ճապոնական մշակույթին, որ պետությունը պաշտոնապես հորդորում է մարդկանց կանգ առնել եւ պարզապես լսել դրանք:
Եթե ծրագրել եք ուղեւորվել դեպի Կիոտո, հավանաբար տեսել եք Առաշիյամայի բամբուկե անտառի լուսանկարները, ապա իմացեք, որ Ֆուշիմի Ինարի-տայշայի տորիի թունելների եւ Կինկակու-ջի («Ոսկե տաղավար») տաճարի հետ մեկտեղ, սա քաղաքի ամենաշատ այցելվող եւ լուսանկարվող տեսարժան վայրերից մեկն է: Սակայն ոչ մի լուսանկար չի կարող փոխանցել այն զգացողությունը, երբ կանգնած եք այս հսկայական բամբուկե պուրակի կենտրոնում. այստեղ տիրում է կատարելապես «այլ աշխարհ»՝ շոշափելի մի մթնոլորտ, որը բոլորովին նման չէ մեզ հայտնի որևէ սովորական անտառի: Այստեղ կարելի է հասնել անմիջապես Առաշիյամայի գլխավոր փողոցից՝ Տենրյու-ջի տաճարի մուտքից մի փոքր դեպի հյուսիս:
Պուրակի միջով անցնում է մեկ հիմնական ճանապարհ, որը դանդաղ բարձրանում է դեպի վեր: Բլրի գագաթին ձեր առջեւ կբացվի հիասքանչ Օկոչի-Սանսո վիլլայի մուտքը (անպայման ներս մտե´ք, չեք փոշմանի): Խորհուրդ է տրվում այցելությունը համատեղել տաճարի հետ. դուրս եկե´ք հյուսիսային դարպասից, թեքվե´ք ձախ եւ վայրկյաններ անց կհայտնվեք անտառում:
Շիբույա Խաչմերուկ (Տոկիո)
Տոկիոյի սրտում գտնվող Շիբույա Խաչմերուկը Տոկիոյի ամենաճանաչելի տեսարժան վայրերից մեկն է, որը մարմնավորում է ժամանակակից քաղաքային կյանքի դինամիկան. սա պատկերված է անթիվ ֆիլմերում եւ ամսագրերում: Շիբույա խաչմերուկը կարծես գտնվում է տենդագին քաոսի եւ կատարյալ ներդաշնակության սահմանագծին: Ամենածանրաբեռնված ժամերին հաշվարկված է, որ յուրաքանչյուր երկու րոպեն մեկից մինչև երկուսուկես հազարի մարդ է անցնում այս խաչմերուկի տարբեր ուղղություններով՝ ստեղծելով կազմակերպված քաոսի մի ակնթարթ, որը միաժամանակ և´ ինտենսիվ է, և´ զարմանալիորեն ներդաշնակ։
Վերեւից դիտելիս շարժումը կարծես բեմադրված է թվում՝ դառնալով Տոկիոյի անդադար թվացող շարժման տեսողական արտահայտությունը։ Այս երեւույթի պատճառով այն ստացել է իր «scramble» (խառնաշփոթ) մականունը, քանի որ հետիոտները փողոցն անցնում են միաժամանակ բոլոր ուղղություններով: Տոկիոյում ձեր շրջագայությունները վաղ թե ուշ ձեզ կբերեն այստեղ՝ անձամբ փողոցն անցնելու եւ Շիբույայի առեւտրի, սննդի ու ժամանցի հարուստ հնարավորություններից օգտվելու համար:
Շիբույա խաչմերուկը գտնվում է անմիջապես Շիբույա կայարանի Հաչիկոյի ելքի (Hachiko exit) դիմաց: Մետրոյով այստեղ կարող եք հասնել Tokyo Metro-ի Ginza, Hanzomon եւ Fukutoshin գծերով:
Որպես խորհուրդ՝ խաչմերուկի լավագույն տեսարանը վերեւից վայելելու համար բարձրացե´ք շրջակա շենքերի սրճարանները կամ «Shibuya Sky» դիտահարթակը:
Հիմեձի-ձյո Ամրոց
Հիմեձի-ձյո ամրոցը Մացումոտո եւ Կումամոտո ամրոցների հետ մեկտեղ, համարվում է Ճապոնիայի երեք լավագույն ամրոցներից մեկը. այն գտնվում է Ճապոնիայի Հյոգո պրեֆեկտուրայի Հիմեձի քաղաքում: Ամրոցը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում: Այն հնադարյան ամենալավ պահպանված ամրոցներից է եւ զբոսաշրջիկների շրջանում ամենագրավիչ վայրերից մեկն է։ Ամրոցը կառուցվել է ֆեոդալական ժամանակաշրջանում, որը 83 կառույցներից բաղկացած համալիր է: Ամրոցի պատմությունը սկսվում է 1333 թվականից, երբ Ակամացու Նորիմուրան Հիմեյամա բլրի վրա հիմնեց ամրոց: Հետագայում՝ 1581 թվականին Տոյոտոմի Հիդեյոշին ավելացրեց եռահարկ աշտարակը, ապա 1601-1609թթ. Իկեդա Տերումասան ամբողջությամբ վերակառուցեց եւ ընդարձակեց համալիրը:
Ինչպես Աձուչի-Մոմոյամա դարաշրջանի գրեթե բոլոր ամրոցներում, ամենանշանավոր կառույցը՝ տենշուն՝ գլխավոր աշտարակը, խաղաղ ժամանակ ծառայում էր որպես պահեստ, իսկ պատերազմի ժամանակ՝ որպես ամրացված աշտարակ: Դայմյոյի՝ ֆեոդալ տիրակալի կառավարական գրասենյակներն ու բնակավայրերը տեղակայված էին գլխավոր աշտարակի եւ շրջակա յագուրաների (պաշտպանական աշտարակների) մոտ գտնվող միահարկ շենքերում:
Գրեթե 700 տարի Հիմեձի ամրոցը մնացել է անվնաս՝ դիմակայելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ռմբակոծություններին եւ բնական աղետներին, ներառյալ 1995 թվականի Հանշինի մեծ երկրաշարժը:
Սպիտակ արտաքին տեսքի եւ շերտավոր տանիքի պատճառով ամրոցը ստացել է նաեւ «Սպիտակ ձկնկուլի ամրոց» անվանում։
Ի տարբերություն վերակառուցված կառույցների՝ Հիմեձի-ձյոն պահպանել է իր սկզբնական տեսքը՝ բացահայտելով ֆեոդալական Ճապոնիայի պաշտպանական ճարտարապետությունը, տարածական մտածողությունը եւ գեղագիտական զգայարանները։
Ընդհանուր առմամբ Ճապոնիայի տեսարժան վայրերը յուրատեսակ խորհրդավոր մթնոլորտով հագեցած վայրեր են, որոնց միջով անցնելիս փորձառությունը հարստանում է ոչ միայն տեսողակն զգայարանների միջոցով, այլ նաև ձայնից, լույսից եւ շարժումից։
Մագելլանյան դիտարկումներ
Ըստ Մագելլայնի՝ Ճապոնիայի տեսարժան վայրերը որեւէ կերպ չեն ձգտում իրենց վրա սեւեռել ուշադրություն։ Նրանք բացահայտվում են աստիճանաբար՝ կրկնության, լռության եւ մարդու ու միջավայրի նուրբ փոխազդեցության միջոցով։

Անգլերեն
Գերմաներեն
Իսպաներեն