Ո՞վ կմտածեր, որ համեստ դրամափոխներն օրերից մի օր կդառնան մի ամբողջ քաղաքի ճակատագիրը որոշող ուժը։ Եվ այնուամենայնիվ, հենց այդպես էլ սկսվեց ամեն ինչ՝ մի փոքր դրամատնից, որտեղ մետաղադրամների զնգոցը խառնվում էր Ֆլորենցիայի աշխույժ փողոցների աղմուկին։

Ջովաննի դե Բիչչին՝ Մեդիչիների տոհմի առաջին ներկայացուցիչը, ուներ այն հազվագյուտ ինտուիցիան, որը տարբերակում է փայլուն ֆինանսիստին սովորական հաշվապահից։ Նա կարծես կանխազգում էր, թե որ ուղղությամբ են փչելու բախտի քամիները, որտեղ շահույթը մեծ կլինի, իսկ ռիսկերը՝ փոքր։ Եվ մետաղադրամ առ մետաղադրամ, գործարք առ գործարք, նա ստեղծեց այն, ինչ հետագայում պիտի դառնար Մեդիչիների կայսրությունը։

Բայց արդյո՞ք միայն փողն է որոշում մեծությունը։ Ա՛խ, ոչ, պարոնա՛յք։ Մեդիչիները հասկացան մի բան, որը շատ այլ հարուստ ընտանիքների աչքից հաճախ վրիպում է․ փողի ուժը ժամանակավոր է, իսկ գեղեցկության ու արվեստի ուժը՝ հավերժ։ Եվ այսպես նրանք սկսեցին ներդրում կատարել քարի ու մարմարի մեջ, որմնանկարների ու քանդակների, տաղանդի ու հանճարի մեջ։

Կոզիմո Ավագը՝ յուատեսակ տեսլական ունեցող անհատականություն էր։ Նրա հովանավորության ներքո Ֆլորենցիան ծաղկեց Տոսկանայի ամենագեղեցիկ ծաղկի պես։ Նկարիչներ ու քանդակագործներ, ճարտարապետներ ու բանաստեղծներ՝ բոլորը իրենց հովանավորությունը գտան Մեդիչիների թեւի տակ։ Իսկ ի՞նչ էին նրանք պահանջում փոխարենը։ Անմահություն՝ քարի ու գույնի մեջ, բանաստեղծության ու երգի մեջ։

Լորենցո Մեդիչին (Լորենցո Հոյակապը) նշաձողը էլ ավելի բարձրացրեց։ Նրա օրոք Մեդիչիների պալատը վերածվեց արվեստի իսկական ակադեմիայի, որտեղ երիտասարդ Միքելանջելոն նստում էր տանտիրոջ հետ նույն սեղանի շուրջ, մինչդեռ Բոտիչելլին ստեղծում էր իր անմահ գլուխգործոցները։

Սակայն իշխանության բարձունք տանող ճանապարհը վարդերով չէր որ պատված էր։ Դավադրություններ ու մահափորձեր, ինտրիգներ ու դավաճանություններ՝ այս ամենը ընտանիքի առօրյայի մի մասն էր։ Նրանք վտարվեցին այն քաղաքից, որը այդքան սիրում էին, բայց վերադարձան։ 
Միշտ վերադառնում էին։
Եվ յուրաքանչյուր վերադարձ հաղթանակ էր։

Ինչպե՞ս էին նրանք դա կարողանում։ Ո՞րն էր նրանց անհաղթահարելի դիմադրողականության գաղտնիքը։ Հնարավոր է՝ դա կայանում էր նրանց հատուկ ունակության մեջ՝ համատեղելու փողի փոխաառնության գործառնությունը իշխանության հետ համադրելու կարողության հետ։ Կամ էլ այն ընդունակության մեջ, որ թույլ էր տալիս տեսնել անմիջական շահից այն կողմ եւ հասկանալ, որ իրական հարստությունը չափվում է ոչ թե ոսկով, այլ ստեղծագործության գեղեցկությամբ ու վեհությամբ։

Նրանք պարզապես բանկիրներ չէին․ նրանք մեծ տեսլական ունեցող մարդիկ էին, երազողներ՝ երկաթյա կամքով գործարարներ։ Ֆլորենցիայում դրված յուրաքանչյուր քար նրանց համար պարզապես հերթական շինության մասնիկը չէր, այլ այն Վերածննդի մարգարտի վերածելու մեծ նախագծի մի մասը։

Եվ մի՞թե ուշագրավ չէ, որ նույնիսկ այսօր, դարեր անց, մենք դեռեւս գտնվում ենք նրանց հմայքի տակ։ Նրանց ժառանգությունը ապրում է յուրաքանչյուր պալատում, յուրաքանչյուր եկեղեցում, յուրաքանչյուր արվեստի գործում, որի ստեղծմանը նրանք նպաստել են։ Պարզ դրմատերերից մինչև սրտերի եւ մտքերի նվաճողներ՝ այդպիսին է Մեդիչի ընտանիքի ուղին, որի հաջողության գաղտնիքը առ այսօր փորձում ենք բացահայտել։