Լիտվան մշտապես արդարացնում է հետաքրքրասերների սպասելիքները։ Բալթյան երկրներից ամենամեծը առաջարկում է ոսկեփայլ բարոկկո ոճի եկեղեցիներով մայրաքաղաք, լճի միջից վեր հառնող հեքիաթային ամրոց, հազարավոր խաչերով ծածկված բլուր եւ ավազեթմբերի մի ժապավեն, որտեղ ժամանակին ապրել է Թոմաս Մանը։ Այստեղ հեռավորությունները կարճ են, գները՝ մատչելի. եվրոպական այլ մայրաքաղաքների հոծ զբոսաշրջային հոսքերը դեռևս չեն հասել այստեղ։ Ահա թե որտեղից սկսել։

Վիլնյուսի Հին Քաղաքը
Եվրոպական քիչ մայրաքաղաքներ են այսքան ջերմ ու մտերմիկ թվում։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պահպանության ներքո գտնվող Վիլնյուսի հին քաղաքը մայրցամաքի պահպանված ամենամեծ միջնադարյան թաղամասերից մեկն է, որն իրենից ներկայացնում է սալահատակ նրբանցքների, թաքնված բակերի եւ սաթի արհեստանոցներից բաղկացած մի հսկա լաբիրինթոս։ Ավելի քան հազար շենք է խտացել նրա նեղ փողոցներում, որոնց տանիքներից վեր են խոյանում բոլոր ոճերի եկեղեցական աշտարակներ՝ գոթականից մինչև բարոկկո։ Սկսե´ք Մայր տաճարի հրապարակից, որտեղ նեոկլասիցիստական սպիտակ տաճարը փայլում է երկնքի ֆոնին, ապա շարժվե´ք հարավ՝ Պիլես փողոցով դեպի Արշալույսի դարպասներ. այդ մատուռի Աստվածամոր ոսկե սրբապատկերը ուխտավորներ է ձգում ամբողջ Արեւելյան Եվրոպայից։ Բաց մի´ թողեք Սուրբ Աննայի եկեղեցին՝ բոցավառ գոթականի գլուխգործոց, որը կառուցված է երեսուներեք տարբեր տեսակի աղյուսից։ Ավանդությունը պատմում է, որ Նապոլեոնը ցանկացել է այն ափի մեջ տանել Փարիզ։

Գեդիմինի Աշտարակը
Բարձրացե´ք Մայր տաճարի հրապարակի վերեւում գտնվող բլուրը, եւ Վիլնյուսը կփռվի ձեր առջեւ՝ կարմիր տանիքների եւ կանաչ գմբեթների ծովում։ Գեդիմինի աշտարակը միակն է, ինչ մնացել է տասնչորսերորդ դարում կառուցված Վերին ամրոցից, երբ Լիտվայի մեծ իշխան Գեդիմինասը, ինչպես պատմում է ավանդությունը, երազում տեսավ երկաթե գայլի, որը ոռնում էր հենց այս բլրի վրա։ Երազը հրամայեց նրան այստեղ քաղաք հիմնել։ Աշտարակի ներսում փոքրիկ թանգարանը ներկայացնում է ամրոցի պատմությունը եւ Բալթյան ուղին՝ երկու միլիոն մարդուց բաղկացած կենդանի շղթան, որը 1989 թվականին ձգվեց Վիլնյուսից մինչև Տալլին։ Այստեղ այցելե´ք մայրամուտին, երբ լույսը հին քաղաքը մեղրի է վերածում։

Ուժուպիս
Անցե´ք Վիլնյալե գետի վրայի փոքրիկ կամուրջը, եւ կհայտնվեք մեկ այլ երկրում։ Ուժուպիսը՝ արվեստագետների ու երազողների բոհեմական թաղամասը, հաճախ համեմատվում է Փարիզի Մոնմարտրի եւ Կոպենհագենի Ազատ Քրիստիանիայի թաղամասերի հետ։ 1997 թվականին Ուժուպիսը իրեն հռչակեց անկախ հանրապետություն՝ սեփական սահմանադրությամբ, նախագահով եւ մոտ մեկ տասնյակ զինվորից բաղկացած բանակով։ Տասնյակ լեզուներով հայելային ցուցանակների վրա փակցված սահմանադրությունը երաշխավորում է յուրաքանչյուր մարդու երջանիկ լինելու իրավունքը, դժբախտ լինելու իրավունքը, իսկ յուրաքանչյուր շան՝ շուն լինելու իրավունքը։ Գետի ափերը լցված են պատկերասրահներով, սրճարաններով եւ փողոցային արվեստով։ Այո, սա յուրօրինակ վայր է, բայց նաև այն ազատության կարեւորությունը ընդգծող տոնակատարություն է, որի համար Լիտվան այդքան համառորեն պայքարել է եւ, ի վերջո, ձեռք է բերել։

Տրակայի Ամրոցը
Վիլնյուսից կես ժամ դեպի արեւմուտք վարդագույն երանգի աղյուսից ամրոցը բարձրանում է Գալվե լճի կղզու վրա՝ ափին միացած երկար փայտե կամրջակով։ Տրակայը Լիտվայի Մեծ Դքսության միջնադարյան մայրաքաղաքն էր, որն հայտնի է դեռևս 1341-ից, եւ նրա վերականգնված բերդն այսօր զրահների, մետաղադրամների ու պալատական գանձերի թանգարան է։ Բայց իսկական տեսարանը միջավայրն է. ջուր բոլոր կողմերից, աշտարակների կողքով սահող առագաստանավեր, լիճը շրջապատող անտառներ։ Մեկնելուց առաջ համտեսե´ք կիբինայ՝ կիսալուսնի տեսքով խմորեղեն, որը Տրակայում տասնչորսերորդ դարից ի վեր ապրող կարաիմե համայնքի ժառանգությունն է։

Խաչերի Բլուր
Հյուսիսային Շյաուլյայ քաղաքի մոտ գտնվում է Եվրոպայի ամենահուզիչ վայրերից մեկը։ Բաց դաշտերի մեջ բարձրացող փոքրիկ բլրի վրա ուխտավորները խաչեր են տնկում տասնիններորդ դարից. փայտե խաչեր, երկաթե խաչեր, տերողորմյաներով զարդարված խաչեր, շատ փոքր չափերով խաչեր եւ տներից բարձր խաչեր։ Խաչերի նման քանակության ծագումն անհայտ է, թեպետ որոշները պնդում են, որ բլրի առաջին խաչը տեղադրվել է 1831 թվականի ապստամբությունից հետո, որի ժամանակ ռուսական արքունիքը արյան մեջ խեղդեց ազատատենչ լեհերի, եւ նրանց օժանդակող լիտվացիների ազգային-ազատագրական շարժումը: Խորհրդային իշխանությունները երեք անգամ բուլդոզերներով հողին են հավասարեցրել բլուրը։ Ամեն անգամ խաչերը վերադարձել են մեկ գիշերվա ընթացքում։ Այսօր այստեղ ավելի քան հարյուր հազար խաչ է կանգնած՝ հավատքի ու լուռ դիմադրության վկայություն, որը ոչ մի այցելու չի մոռանում։

Կուրշի Թերակղզի
Գրեթե հարյուր կիլոմետր երկարությամբ ավազե շերտը բաժանում է Կուրշի ծովածոցը Բալթիկ ծովից, եւ նրա լիտվական կեսը սոճու անտառների, ձկնորսական գյուղերի եւ Եվրոպայի ամենաբարձր շարժվող ավազաթմբերի ազգային պարկ է։ Նիդա հանգստավայրից բարձրացե´ք Պառնիդիսի ավազաթումբը. մի կողմում մաքուր Սահարա է, մյուսում՝ սառը կապույտ ծով։ Ծովածոցի երկայնքով շարված են փորագրված ճակտոններով մգացած փայտե տնակներ, որոնց թվում է նաև այն ամառանոցը, որտեղ Թոմաս Մանը ստեղծագործում էր 1930 ականների սկզբին։ Կլայպեդայից եկող լաստանավերը մի քանի րոպեում անցնում են ծոցը։

Կաունաս
Լիտվայի մեծությամբ երկրորդ քաղաքը հպարտորեն է կրում իր պատմությունը։ Հին քաղաքը տեղակայված է երկու գետերի միախառնման վայրում՝ գոթական ամրոցի ստորոտին, մինչդեռ նոր պողոտաները ցուցադրում են միջպատերազմյան մոդեռնիստական ճարտարապետության Եվրոպայի լավագույն հավաքածուներից մեկը, որը 2023 թվականին ճանաչվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ ի կողմից։ Երկու պատերազմների միջև ընկած ժամանակաշրջանում Կաունասը ծառայել է որպես ժամանակավոր մայրաքաղաք, եւ այդ դարաշրջանի լավատեսությունը մինչ օրս երեւում է նրա խոսուն ճակատոններում։ Այցելեք Մ. Կ. Չյուրլյոնիսի թանգարանը՝ նվիրված այն նկարչին ու կոմպոզիտորին, ում երազային կտավները գույնով գրված ազգային օրհներգեր են հիշեցնում։

Մագելլանյան Դիտարկումներ
Լիտվան երկիր է, որը, անցնելով բոլոր օկուպացիաների միջով, պահպանել է իր ոգին եւ երբեք չի կորցրել հրաշքի զգացողությունը։ Առավոտյան այն ձեզ առաջարկում է բարոկկո շքեղություն, կեսօրին՝ վայրի ավազաթմբեր, իսկ երկոյան՝ շշնջացող խաչերով լի խորհրդավոր բլուր, որը ձեզ հաղորդում է անմոռանալի զգացողություն՝ հավերժ դաջվելով ձեր հիշողության մեջ։ Բացայատե´ք խորհրդավոր այս երկիրը Մագելլայնի հետ։